บทที่ 12












บทที่ 12
ระบบสารสนเทศ
(Information System)


ข้อมูล หมายถึง ข้อเท็จจริงเพื่อสำ หรับกิจการใด กิจการหนึ่ง โดยการเก็บข้อมูลเหล่านี้มาจาก แหล่งข้อมูล ข้อเท็จจริงเหล่านี้อาจจะเป็นตัวเลข ปริมาณ จำ นวน ระยะทาง เป็นต้น หรืออาจเป็น ข้อเท็จจริงที่ไม่ใช่ตัวเลข เช่น ที่อยู่ สถานภาพ และที่สำ คัญก็คือ ตรงกับความต้องการของผู้ใช้ เพื่อนำ เข้าสู่ขั้นตอนการประมวลผล

คุณสมบัติของข้อ้อมูลทีี่่ดี
1. ความถูกต้องแม่นยำ
2. ความทันเวลา
3. ความสมบูรณ์ครบถ้วน
4. ความกะทัดรัด
5. ตรงกับความต้องการของผู้ใช้

สารสนเทศ
สารสนเทศ (information) หมายถึงการนำ ข้อมูลที่ ตรงกับความต้องการ (Raw data)ไม่ว่าจะเป็นตัว หนังสือ ตัวเลข รูปภาพ และอื่นๆ ไปประมวลผลด้วย เครื่องคอมพิวเตอร์ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่กำ หนดเรียกว่า สารสนเทศ ที่ผู้ใช้สามารถนำ ไปช่วยในการตัดสินใจ การจัดการขององค์กร ทั้งภาครัฐและเอกชนได้ถูกต้อง และรวดเร็ว

ระบบสารสนเทศ
Information System
- ระบบสารสนเทศ หมายถึง ระบบข้อมูล การจัดเก็บข้อมูล การประมวลผลข้อมูล การไหลข้อมูลภายในและภายนอกองค์กร และการนำ เสนอสารสนเทศ

เป้าหมายของระบบสารสนเทศ
- เพิ่มประสิทธิภาพในการทำ งาน
- เพิ่มผลผลิต
- เพิ่มคุณภาพในการบริการลูกค้า
- ขยายผิตภัณฑ์และผลิตสินค้าใหม่
- สร้างโอกาสในการกำ หนดทางเลือกของแข่งขัน
- การสร้างโอกาสทางธุรกิจ

หน้าทีของระบบสารสนเทศ
ระบบสารสนเทศประกอยด้วยสารสนเทศภายในองค์กร และสาร สนเทศที่อยู่ภายนอกองค์กรที่มีผลกระทบต่อการปฏิบัติงานขององค์กร แบ่งกิจกรรมออกเป็น 3 ส่วนใหญ่คือ
- Input - Processing - Output

การให้สารสนเทศทางด้านเอ้าพุตขององค์กรจะต้องย้อนกลับ (Feedback) มาให้ผู้ใช้หรือเป็นกิจกรรมขององค์กรที่จะประเมินผลข้อ มูลทางอินพุต

Organizations
• Standard Operating Procedures (SOPs) เป็นการกํ าหนดขอบเขตบทบาทของการทํ างานที่กํ าหนดกับผลลัพธ์ที่ต้องการ
• Knowledge workers : บุคลากร เช่น วิศวกร สถาปัตยกรรม ผู้ซึ่งออกแบบผลผลิตหรือการบริการและการสร้างผลงานสํ าหรับองค์กร
• Data workers : บุคลากรที่ทํ าหน้าที่ฝ่ายธุรการ เลขานุการ ซึ่งทํ าหน้าที่การปฏิบัติงานขององค์กร
• Production or Service workers : บุคลากรผู้ซึ่งผลิตผลผลิตหรืองานบริการขององค์กร

Management
• Senior managers: บุคลากรสูงสุดในองค์กรเป็นผู้กํ าหนดการวางแผนองค์กรระยะยาว
• Middle managers: เป็นบุคลากรขององค์กรระดับกลางเป็นผู้รับนโยบายการวางแผนของผู้บริหารระดับสูงมาปฏิบัติการให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์
• Operational Mangers: เป็นหัวหน้าหน่วยงานประจํ าแผนก

Technology
•Computer hardware : เป็นอุปกรณ์ทางกายภาพที่ใช้เป็นInput , Processing , output เพื่อสร้างระบบสารสนเทศ
•Computer software : เป็นรายละเอียดของคํ าสั่งที่ควบคุมคอมพิวเตอร์ฮาร์ดแวร์
•Storage technology : เป็นสื่อทางกายภาพที่ใช้ในการจัดเก็บข้อมูลและชุดคํ าสั่งในระบบสารสนเทศ
•Telecommunications Technology : เป็นอุปกรณ์ทางกายภาพและซอฟต์แวร์ที่เชื่อมระหว่างส่วนประกอบคอมพิวเตอร์ฮาร์ดแวร์ และการเคลื่อนย้ายข้อมูลจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง

องค์ป์ประกอบของระบบสารสนเทศ มี 4 ส่วนดังนีี้้
1. ส่วนอุปกรณ์ (Hardware) หมายถึงอุปกรณ์ต่างๆที่กระทํ ากับข้อมูล เอกสาร ทั้งที่เป็นอุปกรณ์คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ที่ไม่ใช่คอมพิวเตอร์ เช่น เครื่องคอมพิวเตอร์ เครื่องพิมพ์ดีด เครื่องคํ านวณ เป็นต้น
2. ส่วนชุดคํ าสั่ง (Software) เป็นชุดคํ าสั่งที่สั่งให้ คอมพิวเตอร์ทํ างาน แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ
2.1 System Software
2.2 Application Software
3. บุคลากร (People) หมายถึงกลุ่มบุคคลที่ทํ างานกับระบบสารสนเทศ แบ่งออกเป็นผู้ใช้ระบบและผู้บริหาร
4. ข้อมูลและแฟ้มข้อมูล (Data and Files) หมายถึงข้อมูลและสารสนเทศ ที่ระบบจัดเก็บไว้ในช่วงเวลาหนึ่ง
5. หน้าที่ปฏิบัติงาน (Procedure) หมายถึงกระบวนการขั้นตอนการปฏิบัติงานต่างๆในระบบสารสนเทศ

ระบบสารสนเทศธุรกิจ
Business Information System หมายถึง ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงาน ในระบบธุรกิจ ซึ่งการทํ ากิจกรรมทางธุรกิจ แบ่งออกเป็น2 ประเภท
1. ธุรกิจประเภทการขาย การผลิต
2. ธุรกิจประเภทการบริการ

ระบบสารสนเทศทางธุรกิจ
•-ระบบการสั่งซื้อ (Purchasing System)
•-ระบบการรับเงินและแจ้งหนี้ (Receivable System)
•-ระบบการตลาด (Marketing System)
•-ระบบการเงินและบัญชี (Finance System)
•-ระบบการผลิต (Production System)
•-ระบบทรัพยากรบุคคล (Human Resource System)

ระบบสารสนเทศบัญชีและการคลัง
-สารสนเทศทางบัญชีและการคลัง มีความสํ าคัญต่อ องค์กร ผู้บริหารจะต้องมีการวางแผนทางการเงิน และจัดสรรเงินให้เป็นไปตามนโยบายที่กํ าหนด ให้ รวดเร็วและแม่นยํ า เช่น การพยากรณ์ การจัดกอง ทุน การตรวจสอบทั้งภายในและภายนอกองค์กรให้ ระบบการจัดการบัญชีและการคลังเป็นไปอย่างมี ประสิทธิภาพ

ระบบการสั่งซื้อ (Purchasing System) เป็นระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับการสั่งสินค้า/วัตถุดิบ มี หน้าที่หลัก คือ
-แนวโน้มของการขึ้นลงราคาสินค้าหรือวัตถุดิบ
-ค่าใช้จ่ายในการรักษาสินค้า/วัตถุดิบต่อหน่วยเวลา
-ปริมาณความต้องการสินค้า/วัตถุดิบในช่วงเวลา
-ระยะเวลาในการสั่งซื้อสินค้าวัตถุดิบ
-ปริมาณสินค้าวัตถุดิบที่มีอยู่ในคลังสินค้า

ระบบสารสนเทศทรัพยากรบุคคล
เป็นการเก็บสารสนเทศเกีี่่ยวกับบุคลากรต่างๆ
ในหน่วยงาน หน้าทีหลักคือ การคัดเลือก พนักงาน การวิเคราะห์สวัสดิการ ค่าใช้จ่าย บุคลากร ประวัติพนักงาน รวบรวมความ สามารถทักษะของบุคลากร ระบบพัฒนา บุคลากร ระบบการกํ าหนดตํ าแหน่ง

ระบบสารสนเทศบริหารงานบุคคล
-การวางแผนกํ าลังคน
-ทะเบียนประวัติ อัตรากํ าลัง
-เงินเดือน
-พัฒนาบุคลากร
-ประเมินผล
-สวัสดิการ
-HR Planning and Information Planning

ระบบสารสนเทศการผลิต
-เป็นระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับ การวาง แผน การควบคุม ติดตามการผลิตสินค้า การควบคุมคลังวัตถุดิบ ตารางการผลิต การควบคุมขบวนการผลิต การกํ าหนดราคา ต้นทุนสินค้า การตรวจสอบคุณภาพสินค้า การจัดส่งและการกระจายสินค้า

ระบบสารสนเทศทีใช้ในฝ่ายผลิต เช่น
•-ระบบบริหารการจัดซื้อ
•-ระบบควบคุมสินค้าคงคลัง
•-ระบบการจัดการผลิต
•-ระบบตรวจสอบคุณภาพ
•-ระบบควบคุมการผลิต
•-ระบบการออกแบบผลิตภัณฑ์
•-ระบบ MRP (Manufacturing Resource Planning)

สารสนเทศเกีี่่ยวข้อ้องกับผู้บ้บริหารอย่างไร
• ผู้บริหารทุกระดับ
-–ผู้บริหารระดับสูง (CEO)
–-ผู้บริหารระบบสารสนเทศ(CIO)
-–ผู้ใช้ปลายทาง (End User)

บุคลากรในระบบสารสนเทศ
• -ผู้ใช้ระบบ (User)
• -ผู้บริหาร (Management)
• -ผู้ตรวจสอบระบบ (Auditors, Quality Assurance )
• -นักวิเคราะห์ระบบงาน (System Analysis)
• -นักออกแบบระบบงาน (System Designer)
• -ผู้เขียนชุดคํ าสั่ง (Programmer)
• -ผู้ปฏิบัติงาน (Operator)

เทคโนโลยีสารสนเทศ
Information Technology
เทคโนโลยีสารสนเทศ หมายถึง เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง กับการจัดเก็บ การประมวลผล การนำ เสนอสาร สนเทศ ในรูปแบบต่างๆ ประกอบด้วย คอมพิวเตอร์ โทรคมนาคม และบุคลากร

ทำา ไมธุรกิจต้อ้องการเทคโนโลยีสารสนเทศ
-ระบบสารสนเทศจะมีบทบาทกับผู้บริหารทุกระดับดังนี้
1. สนับสนุนการปฏิบัติงานทางธุรกิจ
2. สนับสนุนการบริหารและการตัดสินใจ
3. สนับสนุนกลยุทธ์และนโยบายขององค์กร

ผู้บ้บริหารระดับสูง
• -ระดับสูง (การวางแผน/นโยบาย)
• -หน้าที่ การวางแผนระยะยาว กลยุทธ์ การตัดสินใจเชิงนโยบาย
• -ลักษณะงาน สารสนเทศโดยสรุปของสภาพในอดีตและปัจจุบัน และแนวโน้มอนาคต ใช้ข้อมูลภายในและภายนอก แบบไม่มีโครงสร้าง

ผูบ้บ้ ริหารระดับกลาง
• -ระดับกลาง (ผู้อํ านวยการ หัวหน้าฝ่าย)
• -หน้าท การวางแผนระยะกลาง ระยะสั้น การตัดสินใจในการบริหารงานตามแผน
• -ลักษณะงาน สารสนเทศค่อนข่างละเอียดในอดีตและปัจจุบัน และแนวโน้มอนาคต ส่วนใหญ่เป็นสารสนเทศภายใน แบบกึ่งโครงสร้าง

ผู้บ้บริหารระดับปฏิบัติการ
• -ระดับปฏิบัติการ (ปฏิบัติงานตามที่มอบหมาย)
• -หน้าที่ ดํ าเนินงานประจํ าตามที่รับมอบหมาย
• -ลักษณะงาน สารสนเทศเฉพาะด้านที่ทํ างานอยู มีรายละเอียดมาก สารสนเทศภายใน แบบมีโครงสร้างแน่นอน

ระบบฐานข้อมูล (data Base System)
ฐานข้อมูล คือ โครงสร้างสารสนเทศ ที่ประกอบด้วย Entity หลายๆตัว ซึ่ง Entityเหล่านี้มีความสัมพันธ์กัน

ระบบการจัดการฐานข้อมูล
-Data Base Management System (DBMS) ทําหน้าที่ในการควบคุมการสร้างและเรียกใช้ฐานข้อมูล โดยผู้ใช้ไม่จํ าเป็นต้องรับรู้เกี่ยวกับรายละเอียดภายในโครงสร้างฐานข้อมูล หรือเป็นซอฟต์แวร์ประสานระหว่าง ผู้ใช้กับโปรแกรมต่างๆที่เกี่ยวข้องกับ DB
ประโยชน์ของฐานข้อมูล
1. ลดความซํ้ าซ้อนข้อมูล
2. หลีกเลี่ยงความขัดแย้งข้อมูล
3. ใช้ข้อมูลร่วมกัน
4. ควบคุมมาตราฐานของข้อมูล
5. จัดหาระบบความปลอดภัยของข้อมูล
6. เกิดความเป็นอิสระข้อมูล
7. ควบคุมความคงสภาพข้อมูล

สถาปัตยกรรมของฐานข้อมูล
- Hierarchical Database
- Network Database
- Relational Database

Hierarchical Database
•- ฐานข้อมูลแบบนี้ มีโครงสร้างเป็นลํ าดับชั้นโดยเริ่มต้นจาก ROOT ระดับชั้นของข้อมูลถูกวางระดับที่แตกต่างกันแตกออกจากROOT มาเป็น NODE มีความสัมพันธ์แบบOne to Many

Network Database
• -ฐานข้อมูลแบบเครือข่าย มีหลักการเหมือนกับลำ ดับชั้น แต่มีความสัมพันธ์แบบ Many toMany ดังนี้

Relational Database
• -ฐานข้อมูลแบบสัมพันธ์ เป็นโมเดลที่ได้รับความนิยมสูงสุดในปัจจุบัน หรือเรียกว่าRDBMS การจัดเก็บฟิลด์ข้อมูลจะเก็บในรูปคอลัมน์ในตาราง แต่ละแถวของตารางเป็นเรคคอร์ด แต่ละตารางจะมีความสัมพันธ์โดยการกํ าหนดในคอลัมน์